ฤดูวางไข่ ความดกไข่ และอัตราส่วนเพศของปูม้าในน่านน้ำไทย

จินตนา จินดาลิขิต๑* ธิดารัตน์ คงชัย๒ กมลรัตน์ พุทธรักษา๓ และบุญศรี จารุธรรมโสภณ๔
๑ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงทะเลอ่าวไทยตอนบน (สมุทรปราการ) 1
๒ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงทะเลอ่าวไทยตอนล่าง (สงขลา)
๓ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงทะเลอ่าวไทยฝั่งตะวันออก (ระยอง)
๔ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงทะเลฝั่งอันดามัน (ภูเก็ต)

บทคัดย่อ

การศึกษาฤดูวางไข่ ความดกไข่ และอัตราส่วนเพศของปูม้า (Portunus pelagicus) ในน่านน้ำไทย ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน ปี 2546 ถึงพฤษภาคม ปี 2548 เก็บตัวอย่างทุกเดือนจากท่าขึ้นสัตว์น้ำและหมู่บ้านชาวประมงในบริเวณพื้นที่อ่าวไทยฝั่งตะวันออก อ่าวไทยตอนใน อ่าวไทยตอนล่าง และฝั่งทะเล
อันดามัน โดยทั่วไปสามารถพบปูม้าไข่นอกกระดองได้เกือบตลอดทั้งปีในทุกพื้นที่ บริเวณอ่าวไทยฝั่งตะวันออกพบปูม้าไข่นอกกระดองได้ทุกเดือน ไม่พบช่วงที่มีปูม้าไข่นอกกระดองมากชัดเจน อ่าวไทยตอนในพบปูม้าไข่นอกกระดองมากระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงพฤษภาคม และเดือนพฤศจิกายนถึงธันวาคม อ่าวไทยตอนล่างพบปูม้าไข่นอกกระดองมากระหว่างเดือนมกราคมถึงกรกฎาคม ฝั่งทะเลอันดามันพบปูม้าไข่
นอกกระดองได้ทุกเดือนโดยไม่พบช่วงที่มีปูม้าไข่นอกกระดองมากชัดเจน ปูม้ามีความดกไข่ต่ำสุด 229,538 ฟอง สูงสุด 2,859,061 ฟอง และมีจำนวนไข่เฉลี่ย 998,292 ฟอง ปูม้าบริเวณอ่าวไทยฝั่งตะวันออก อ่าวไทยตอนใน อ่าวไทยตอนล่าง รวมอ่าวไทย และฝั่งทะเลอันดามันมีอัตราส่วนเพศผู้ต่อเพศเมียเท่ากับ 1:0.95 1:1.04 1:1.19 1:1.06 และ 1:1.11 ตามลำดับ เพศผู้มีความกว้างกระดองเฉลี่ยเท่ากับ 10.33 9.58 11.62 10.44 และ 13.36 ซม. ตามลำดับ เพศเมียมีความกว้างกระดองเฉลี่ยเท่ากับ 10.61 9.76 12.25 10.87 และ 13.64 ซม. ตามลำดับ และมีองค์ประกอบขนาดความกว้างกระดองเล็กกว่าขนาดแรกเริ่มสืบพันธุ์ร้อยละ 29.83 48.96
15.36 40.23 และ 3.32 ตามลำดับ


คำสำคัญ : ฤดูวางไข่ ความดกไข่ อัตราส่วนเพศ ปูม้า น่านน้ำไทย
*ผู้รับผิดชอบ : ๔๙ หมู่ ๑ ซ.พระราชวีริยาภรณ์ ๑๖ ต.บางพึ่ง อ.พระประแดง จ.สมุทรปราการ ๑๐๑๓๐
โทร. 0 2816 7636-8 e-mail : sepiaumdec@yahoo.com