Crab
 
ทัศนคติของชาวประมงต่อการจัดการทรัพยากรปูม้าทางฝั่งทะเลอันดามัน

สัมพันธ์ ปานจรัตน์* มนตรี สุมณฑา กำพล ลอยชื่น วิทยา พันธะกิจ และ วรรลี สิงห์ธงยาม
ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงทะเลฝั่งอันดามัน (ภูเก็ต)

บทคัดย่อ

ศึกษาทัศนคติของชาวประมงต่อการจัดการทรัพยากรปูม้าทางฝั่งทะเลอันดามัน รวบรวมข้อมูลจากชาวประมง จำนวน 100 คน ด้วยวิธีการสุ่มสัมภาษณ์ ในพื้นที่ 6 จังหวัด คือ ระนอง พังงา ภูเก็ต กระบี่ ตรัง และสตูล ระหว่างวันที่ 22 มีนาคม ถึง 14 ตุลาคม 2547 ในส่วนข้อมูลทั่วไป พบว่า ชาวประมง
ส่วนใหญ่ มีอายุระหว่าง 30-49 ปี มีการศึกษาระดับประถมศึกษา ร้อยละ 50.00 ประกอบอาชีพอื่นนอกเหนือจากประมงด้วย ซึ่งส่วนใหญ่ คือ อาชีพเกษตรกรรม ชาวประมงมีรายได้น้อยกว่ารายจ่าย และมีหนี้สิน โดยกู้เงินจากกองทุนหมู่บ้าน นายทุน หรือเจ้าของแพ โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อนำมาซื้อน้ำมันเชื้อเพลิง ชาวประมงประสบปัญหาฤดูลมมรสุมที่ต้องหยุดทำการประมงเป็นเวลานาน น้ำมันมีราคาแพงขึ้น แต่กลับจับปูม้าได้ในปริมาณน้อย ชาวประมงร้อยละ 53.00 28.00 และ 19.00 ได้รับข่าวสารด้านทรัพยากรปูม้าในระดับต่ำ ปานกลาง และสูง ตามลำดับ โดยผ่านทางเจ้าหน้าที่ของรัฐมากที่สุด (ร้อยละ 49.81) รองลงมาคือ เพื่อนบ้านหรือญาติและผู้นำชุมชน (ร้อยละ 25.64 และ 16.50) ชาวประมงร้อยละ 30.00 48.00 และ 22.00 มีความรู้เกี่ยวกับทรัพยากรและการจัดการทรัพยากรปูม้าในระดับต่ำ ปานกลาง และสูง ตามลำดับ ชาวประมงร้อยละ 46.00 32.00 และ 22.00 มีทัศนคติต่อการจัดการทรัพยากรปูม้าในระดับต่ำ ปานกลาง และสูง ตามลำดับ มาตรการ ที่ชาวประมงยอมรับมากที่สุดคือ การห้ามจับปูที่มีไข่นอกกระดอง และการจัดตั้งธนาคารปูม้า มาตรการที่ชาวประมงค่อนข้างยอมรับคือ การกำหนดขนาดตาอวน การกำหนดพื้นที่ทำการประมงปูม้า และมาตรการที่ชาวประมงไม่ยอมรับคือ การกำหนดปริมาณการจับปูม้า การกำหนดช่วงเวลาในการทำประมงปูม้าการกำหนดปริมาณเครื่องมือ และการกำหนดปริมาณเรือที่ทำการประมงปูม้า ปัจจัยอิสระ 2 ปัจจัย ที่ส่งผลต่อ
การยอมรับมาตรการต่างๆ ของชาวประมง คือ การรับรู้ข่าวสาร และความรู้เกี่ยวกับทรัพยากรปูม้า กล่าวคือ ชาวประมงรับรู้ข้อมูลข่าวสารมากขึ้นส่งผลให้ยอมรับมาตรการห้ามจับปูที่มีไข่นอกกระดอง และโครงการธนาคารปูม้ามากขึ้น ชาวประมงมีความรู้เกี่ยวกับทรัพยากรปูม้าเพิ่มขึ้นส่งผลให้ยอมรับมาตรการห้ามจับปูที่มีไข่นอกกระดอง และมาตรการกำหนดขนาดตาอวนมากขึ้น ชาวประมงมีความรู้เกี่ยวกับทรัพยากรปูม้าเพิ่มขึ้นส่งผลให้การยอมรับมาตรการจำกัดเครื่องมือประมงและเรือประมงลดลง


คำสำคัญ : ทัศนคติ ปูม้า การจัดการ ทะเลอันดามัน
*ผู้รับผิดชอบ : ๗๗ ถ. ศักดิเดช ต. วิชิต อ. เมือง จ. ภูเก็ต ๘๓๐๐๐ โทร. ๐ ๗๖๓๙ ๑๑๓๘
e-mail : afdecfish@yahoo.com