Crab
 
ชีววิทยา และการประเมินทรัพยากรปูม้า Portunus pelagicus (Linnaeus, 1758) บริเวณอ่าวไทยตอนบน

จินตนา จินดาลิขิต* จักรพัณน์ ปิ่นพุทธศิลป์ ขนิษฐา เสรีรักษ์ และ สุวรักษ์ วงษ์โท
ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงทะเลอ่าวไทยตอนบน (สมุทรปราการ)


บทคัดย่อ

การศึกษาชีววิทยา และการประเมินทรัพยากรปูม้า (Portunus pelagicus) บริเวณอ่าวไทยตอนบน ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน ปี 2546 ถึงธันวาคม ปี 2547 โดยการเก็บตัวอย่างทุกเดือนจากท่าขึ้นสัตว์น้ำ ในจังหวัดสมุทรปราการ และชลบุรี จากเครื่องมืออวนจมปู ลอบปูพื้นบ้าน ลอบปูพาณิชย์
อวนลากแคระที่ทำการประมงทั้งแนวใกล้ฝั่ง และแนวไกลฝั่ง อวนลากคานถ่าง อวนลากคู่ และอวนรุน พบปูม้ามีความกว้างกระดอง 3.25-19.25 ซม. แหล่งวางไข่ซึ่งบ่งชี้จากจำนวนปูม้าไข่นอกกระดองพบมากที่ความลึกน้ำมากกว่า 15 ม. ขึ้นไป และอยู่ไกลฝั่ง พบปูม้าไข่นอกกระดองตลอดทั้งปี โดยพบมากระหว่างเดือนมกราคมถึงพฤษภาคม และเดือนพฤศจิกายนถึงธันวาคม ขนาดแรกเริ่มสืบพันธุ์ (Lm50%) เท่ากับ 9.47 ซม. เครื่องมือลอบปูพื้นบ้าน อวนรุน อวนลากแคระ (ใกล้ฝั่ง) อวนลากคานถ่าง อวนจมปู อวนลากแคระ (ไกลฝั่ง) อวนลากคู่ และลอบปูพาณิชย์ พบปูม้าเพศเมียมีความกว้างกระดองเฉลี่ยเท่ากับ 7.97 8.33 8.82 8.92 10.23 11.84 11.92 และ 12.39 ซม. ตามลำดับ และพบปูม้าเพศเมียที่มีขนาดเล็กกว่าขนาดแรกเริ่มสืบพันธุ์จากเครื่องมือประมงดังกล่าว ร้อยละ 79.64 68.02 59.14 51.52 22.22 10.98 7.21 และ 0.86 ตามลำดับ อัตราส่วน เพศผู้:เพศเมีย มีค่าเท่ากับ 1:1.03

ผลการประมาณค่าพารามิเตอร์การเติบโตของปูม้า บริเวณอ่าวไทยตอนบน ได้ค่าพารามิเตอร์ การเติบโต (K) เท่ากับ 1.47 ต่อปี ความกว้างกระดองอนันต์ (L∞) เท่ากับ 19.83 ซม. ความกว้างกระดองแรกจับ (Lc50%) เท่ากับ 9.39 ซม. ค่าสัมประสิทธิการตายรวม (Z) เท่ากับ 7.84 ต่อปี ค่าสัมประสิทธิ์การตาย โดยธรรมชาติ (M) เท่ากับ 2.63 ต่อปี ค่าสัมประสิทธิ์การตายโดยการประมง (F) เท่ากับ 5.21 ต่อปี อัตราการ
ใช้ประโยชน์ (E) เท่ากับ 0.6645 ต่อปี ผลการประเมินผลผลิตของทรัพยากรปูม้า โดยวิธีการของ Thompson and Bell พบว่าผลผลิตปูม้าในบริเวณอ่าวไทยตอนบน มีผลผลิตสูงสุดที่ยั่งยืน (MSY) เท่ากับ 8,443 ตัน และ มูลค่าสูงสุดที่ยั่งยืน (MSE) เท่ากับ 871,299 พันบาท โดยในปี 2547 มีกำลังผลิตทางการประมงมากเกิน ผลผลิตสูงสุดที่ยั่งยืนร้อยละ 15 และเกินมูลค่าสูงสุดที่ยั่งยืนร้อยละ 30 ดังนั้นแนวทางการบริหารจัดการ ทรัพยากรปูม้าควรลดการลงแรงประมงร้อยละ 15 ถึง 30 จากการลงแรงประมงปัจจุบัน


คำสำคัญ : ชีววิทยา การประเมินสภาวะทรัพยากร ปูม้า อ่าวไทยตอนบน
*ผู้รับผิดชอบ : ๔๙ หมู่ ๑ ซ.พระราชวีริยาภรณ์ ๑๖ ต.บางพึ่ง อ.พระประแดง จ.สมุทรปราการ ๑๐๑๓๐
e-mail : umdecdof@yahoo.com